Laudacja


Ekscelencje, Magnificencje, Wysoki Senacie, Panie, Panowie!

Laudatorzy zwykle zaczynają wygłaszać pochwały doktora honoris causa od wyrażenia onieśmielenia i zaszczytu. Jest to w dużej mierze usprawiedliwione, gdyż osoba honorowana tym najwyższym tytułem akademickim jest postacią szczególną, wybraną spośród grona wybitnych osobistości.

Dzisiaj owo skonfundowanie może być zwiększone tym, że wyróżniamy doktoratem honorowym wybitnego profesora, rektora i wiceministra – w dniu gdy nasza Alma Mater obchodzi jubileusz 55-lecia, a uroczystość odbywa się w murach tej ponad trzechsetletniej uczelni uniwersyteckiej, skąd pochodzi zresztą tylu wspaniałych uczonych, w tym laureatów Nagrody Nobla.

W laudacji pragnę ukazać te wymiary życia i działalności Profesora Tadeusza Szulca, by odsłonić motywy, jakimi kierował się Senat naszej uczelni przy podjęciu uchwały o nadaniu Mu tego najwyższego akademickiego tytułu.

Ze środowiskiem akademickim Wrocławia prof. Tadeusz Szulc związał całe swoje dorosłe życie. Upłynęło już 45 lat od czasu, kiedy to w roku 1961, jako 19‑letni młodzieniec, przyjechał na studia do Wrocławia z miejscowości Bujny koło Piotrkowa Trybunalskiego, gdzie ukończył szkołę średnią. Jego szkolne doświadczenia przypadły na trudną w naszej historii dekadę lat pięćdziesiątych, kiedy to problemy transformacji ustrojowej w większym stopniu odczuwali mieszkańcy wsi i małych miasteczek, podobnie zresztą jak dziś. Z tego okresu prof. Tadeusz Szulc wyniósł wrażliwość społeczną, szacunek dla ciężkiej pracy w rolnictwie i głębokie przekonanie, że w tym trudzie ulżyć może posiadana wiedza. Dlatego wybrał studia zootechniczne w Wyższej Szkole Rolniczej we Wrocławiu i choć nie planował pracy naukowej, jako wyróżniający się absolwent został na uczelni. Trafił do znanej szkoły hodowli zwierząt, a pracę doktorską pod kierunkiem profesora Jerzego Juszczaka późniejszego doktora honoris causa Uniwersytetuw Rostockuobronił w 1973 roku. Habilitował się w roku 1979, a rok później został powołany na stanowisko docenta. W 1990 roku uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1995 został mianowany na stanowisko profesora zwyczajnego.

Zainteresowania naukowe profesora Tadeusza Szulca obejmują zagadnienia hodowli bydła i produkcji mleka, w tym: wychów młodego bydła, fizjologiczne i pokarmowe funkcje siary (eliksiru życia), fizjologię laktacji, uwarunkowania składu i jakości mleka, optymalizację żywienia krów mlecznych, a także technologię opasu młodego bydła. Profesor T. Szulc odbył staże naukowe na Uniwersytetach w Bukareszcie, Helsinkach, Rostocku, Uppsali, Nowym Sadzie i Brnie.

Jest członkiem Rady Naukowej Instytutu Genetyki i Hodowli Zwierząt PAN w Jastrzębcu, wiceprzewodniczącym Rady Naukowej Instytutu Zootechniki w Balicach. Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Zootechnicznego, członkiem Polskiego Towarzystwa Genetycznego, członkiem Komitetu Nauk Zootechnicznych PAN, członkiem Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego. W grudniu 2004 roku wyróżniony został wyborem na członka Słowackiej Akademii Nauk.

Ogromny jest dorobek naukowy, dydaktyczny i organizacyjny profesora. Zgodnie z humboldtowską zasadą jedności nauki i nauczania potrafi umiejętnie łączyć pracę naukowo-badawczą z dydaktyką i kształceniem kadr. Prowadził wykłady na trzech wydziałach, wielu studiach podyplomowych, doktoranckich. wypromował pięciu doktorów, w tym jednego z Syrii, opiekował się ponad stu magistrantami, był recenzentem 51 rozpraw doktorskich i habilitacyjnych, autorem 23 wniosków o tytuł profesora.

Jest współautorem 17 opracowań zwartych, w tym redaktorem i współautorem dwóch podręczników akademickich, współautorem 11 książek i skryptów akademickich.

Łącznie opublikował ponad 330 opracowań, w tym blisko 110 oryginalnych prac twórczych, 54 referaty naukowe i popularno‑naukowe, ponad 70 doniesień naukowych na konferencjach krajowych i międzynarodowych oraz ponad 70 artykułów popularnych, instrukcji i wywiadów nt. hodowli bydła i produkcji rolniczej, ale także spraw szkolnictwa wyższego i jakości kształcenia w szkolnictwie wyższym. Kierował lub był współautorem 10 projektów badawczych KBN, kierował sześcioma tematami w ramach programów resortowych i w 10 był głównym wykonawcą. I na to wszystko miał zawsze czas, tym bardziej że pełnił i nadal sprawuje wiele odpowiedzialnych funkcji. Długa jest ta lista.

W latach osiemdziesiątych był prodziekanem i dziekanem Wydziału Zootechnicznego, prorektorem ds. studenckich, dwukrotnie był wybrany na rektora Akademii Rolniczej we Wrocławiu (w kadencjach 1996–1999 i 1999–2002). Przez dwie kadencje był też wiceprzewodniczącym Konferencji Rektorów Polskich Uczelni Rolniczych (1996–2002). Od 2000 roku jest prezydentem unikalnego w skali Europy Profesorskiego Klubu Hodowców Bydła. Jest inicjatorem reorganizacji zarządzania uczelnią oraz organizatorem i pierwszym dyrektorem powołanego w 2002 roku Instytutu Hodowli Zwierząt. Od końca 2005 roku jest kierownikiem Zakładu Hodowli Bydła i Produkcji Mleka.

Państwo pozwolą, że nie będę wymieniał następnych funkcji, są zapisane prawie na całej stronie.

Zwiększenie udziału młodzieży wiejskiej w kształceniu na poziomie wyższym stało się przedmiotem szczególnej troski prof. Tadeusza Szulca, gdy został rektorem Akademii Rolniczej. Potrafił zjednywać do tej idei różnorodne środowiska. Jego aktywność w tym obszarze znalazła wyraz w publikacjach i referatach wygłoszonych na naradach poczynając od pałacu prezydenckiego i komisji sejmowych aż po Jasną Górę. Chcąc wyjść naprzeciw młodzieży wiejskiej i przybliżyć jej uczelnię, w porozumieniu z władzami powiatów i miejscowych szkół doprowadził do utworzenia siedmiu nowych, zamiejscowych punktów kształcenia w trzech województwach sąsiadujących z Dolnym Śląskiem. mobilizując do działania i aktywności dziekanów i pracowników wydziałów, a także przedstawicieli miejscowych samorządów. W trosce o edukację młodzieży i społeczności wiejskiej inspirował pracowników Akademii Rolniczej do włączenia się w organizację uniwersytetów ludowych w wielu miejscowościach województwa dolnośląskiego i opolskiego. W odpowiedzi na inicjatywę Metropolity Wrocławskiego księdza Kardynała Henryka Gulbinowicza objął honorowym patronatem Katolickie Gimnazjum w Henrykowie przeznaczone dla niezamożnej młodzieży z rodzin wiejskich Dolnego Śląska.

Przekonanie, że misją uczelni rolniczej jest nie tylko kształcenie, ale także działanie na rzecz kreowania przyszłości wsi i rolnictwa oraz wspomaganie programów transformacji w związku z akcesją do Unii Europejskiej zaowocowało jego licznymi inicjatywami. Zasługą prof. Tadeusza Szulca było powołanie przez uczelnię Fundacji Akademii Rolniczej na Rzecz Edukacji i Doradztwa Rolniczego oraz Gospodarki Przestrzennej FUNDAR, a także Stowarzyszenia Absolwentów Akademii Rolniczej we Wrocławiu.

Za kadencji rektora Szulca uczelnia otworzyła się na zewnątrz, stała się dobrze znana i identyfikowana w makroregionie Polski południowo-zachodniej. Współpraca z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi, izbami rolniczymi, stowarzyszeniami i związkami rolniczymi stała się całkiem naturalna, do uczelni też zaczęły zgłaszać się gminy i powiaty z propozycjami współdziałania.

Był inicjatorem budowy Wydziału Biologii Hodowli Zwierząt, restrukturyzacji i modernizacji rolniczych stacji oraz zakładów doświadczalnych, w tym budowy nowej bazy dydaktycznej i naukowej, utworzenia centrum kształcenia ustawicznego Akademii Rolniczej we Wrocławiu – Pawłowicach, założeniu parku jubileuszowego jako początku tworzenia arboretum w Pawłowicach – Ramiszowie, zmian struktury organizacyjnej uczelni, budowy centrum dydaktyczno-naukowego oraz budowy obiektów dla Wydziału Nauk o Żywności. Był inicjatorem utworzenia stypendium im. prof. Stanisława Tołpy przeznaczonego dla młodych pracowników nauki i studentów z krajów byłego ZSRR, a jego inicjatywy powstały we współpracy wszystkich uczelni rolniczych ogólnopolskie czasopisma naukowe Acta Scientiarum Polonorum oraz pierwsze czasopismo internetowe Electronic Journal of Polish Agricultural Universities.

Ukoronowaniem tej aktywności było powołanie w 2003 roku profesora Tadeusza Szulca na stanowisko podsekretarza, a rok później na sekretarza stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej i Sportu. Również w tej pracy zyskał sobie uznanie środowiska akademickiego, czego wyrazem może być wiele wyróżnień przyznanych mu przez uczelnie, ale także powołanie go na przewodniczącego Komisji Akredytacyjnej Konferencji Akademickich Szkół Polskich, członka Rady Fundacji Rektorów Polskich i innych. Rektorzy wielokrotnie publicznie dawali wyraz wysokiej oceny wkładu prof. Tadeusza Szulca w uchwalenie nowego prawa szkolnictwie wyższym oraz pomyślnie układającej się współpracy ministerstwa ze środowiskiem akademickim.

Jego działalność została wysoko oceniona i wszędzie doceniona. Profesor Tadeusz Szulc jest bowiem laureatem licznych nagród i wyróżnień regionalnych, krajowych i zagranicznych.

Został wyróżniony i odznaczony: 23 nagrodami Rektora AR we Wrocławiu, 8 nagrodami Ministra Edukacji Narodowej. Liczba rożnych odznaczeń, medali, nagród jest imponująca, jest ich blisko 40.

Jest odznaczony: Brązowym 1987 i Złotym Krzyżem Zasług – 1990, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski – 1995, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski – 2000.

Wymienię jeszcze dwie, bo otrzymał je w tej pięknej barokowej Sali w 2003 roku.

  • Nagrodę Kolegium Rektorów Uczelni Wrocławia i Opola – „Za integrację środowiska akademickiego”
  • Medalem 300‑lecia Uniwersytetu Wrocławskiego

W końcowej sekwencji laudacji pragnę wskazać na walory osobowościowe mianowanego dziś Doktora Honorowego naszej uczelni. Jest on przed wszystkim człowiekiem niebywale pracowitym. Potrafi przy tym zawsze znaleźć czas, aby ludzi, którzy się do niego zwracają, wysłuchać. Chętnie podejmuje zgłaszane pomysły, by zamienić je w konkretne inicjatywy. Potrafi zapalać do działania, ale także wie, iż ostateczne decyzje, które podejmuje sam i od tego się nie uchyla, powinny być wypadkową przemyśleń szerszego grona ludzi. Zdaje sobie sprawę, że nawet najlepsze projekty nie mają szans realizacji bez szerokiej akceptacji. Umie też o nią skutecznie zabiegać.

Profesor Szulc jest postrzegany w środowisku naukowym jako Człowiek o wielkiej szlachetności, prawości, życzliwości, a przy tym pogodzie ducha i poczuciu humoru.

Wszystko to sprawia, że prof. Tadeusz Szulc w pełni zasłużył na to, aby jego profesorską, rektorską i ministerialną głowę wieńczył także laur honorowego doktoratu, co też postanowił Senat Academii Rerum Rusticarum Wratislaviensis.