Zmiany na UPWr: ewaluacja działalności naukowej

Nowa ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce skutkuje wieloma zmianami prawnymi, finansowymi i organizacyjnymi na polskich uczelniach. Dziś opisujemy nowe zasady ewaluacji działalności naukowej uczelni.
1 kwietnia 2019 roku

Po raz pierwszy ewaluacja jakości działalności naukowej uczelni na nowych zasadach zostanie przeprowadzona w 2021 roku. Obejmie okres od 2017 do 2020 roku, więc już dzisiaj pracujemy na jej wynik.

W zasadach ewaluacji wprowadzono trzy fundamentalne zmiany:

  1. Ewaluacja nie będzie już przeprowadzana w obrębie wydziałów, a w obrębie dyscyplin, w których uczelnia zatrudnia co najmniej 12 pracowników (w przeliczeniu na pełne etaty i według stanu na 31 grudnia roku poprzedzającego ewaluację). O przynależności do dyscypliny decydują składane i wprowadzane do systemu POL-on oświadczenia o reprezentowanej przez każdego pracownika dziedzinie i dyscyplinie naukowej. Oświadczenie można zmieniać, jednak nie częściej niż co 2 lata.

    Na UPWr ewaluowanych będzie więc siedem dyscyplin wiodących.  

  2. Do oceny nie będą – tak jak do tej pory – zgłaszani tylko najlepsi. Oceniane będą osiągnięcia wszystkich pracowników prowadzących (całościową lub częściową) działalność w danej dyscyplinie. Ta zmiana nie jest jednak równoznaczna z oceną indywidualną pracowników – w ewaluacji ocenie podlega instytucja.  

  3. Ewaluacja wprowadza limit osiągnięć – każdy naukowiec będzie mógł zgłosić do oceny tylko 4 swoje najlepsze dokonania. Liczy się zatem jakość pracy, a nie jej ilość. Ograniczenia zgłaszanych osiągnięć będą odpowiednio zwiększane dla publikacji wieloautorskich.

Mechanizmy doboru publikacji do oceny w ewaluacji są na tyle skomplikowane, że wprowadzono algorytm optymalizujący, który ma zapewniać uczelniom możliwość uzyskania jak najwyższej oceny za publikacje. Algorytm dokonuje wstępnego wyboru osiągnięć naukowych, które powinny stanowić podstawę do ewaluacji, podpowiada, za które osiągnięcia można zyskać najwięcej punktów (wszystkie osiągnięcia muszą być wprowadzone do systemu POL-on i ORCID). Ostateczną decyzję podejmuje jednak rektor.


Dyscypliny będą oceniane w trzech kategoriach:

  1. poziom naukowy, mierzony liczbą publikacji (artykułów w czasopismach i monografii wydanych przez wydawnictwa z wykazu i spoza niego) oraz patentów na wynalazki będące wynikiem badań podstawowych i stosowanych,

  2. efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych, czyli:

    • projekty obejmujące badania naukowe lub prace rozwojowe finansowane w trybie konkursowym przez instytucje zagraniczne lub organizacje międzynarodowe, a także przez NCN i NCBR,

    • komercjalizacja wyników badań naukowych, prac rozwojowych lub know-how związanego z tymi wynikami,

    • usługi badawcze świadczone na zlecenie podmiotów nienależących do systemu szkolnictwa wyższego i nauki,

  1. wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki, oceniany na podstawie związków między badaniami a gospodarką, funkcjonowaniem administracji, ochroną zdrowia, ochroną środowiska, bezpieczeństwem i innymi czynnikami, które wpływają na rozwój cywilizacyjny społeczeństwa. Pod uwagę będzie tu brane tzw. studium indywidualnych przypadków. Jedynie w tym kryterium można zgłaszać osiągnięcia wytworzone przed okresem objętym ewaluacją (2017-2020), jeśli ich wpływ przypada na ewaluowane lata.


Kryteria będą miały różną wagę procentową dla różnych grup nauk. W ten sposób uwzględniona zostanie specyfika różnych dyscyplin. Dla UPWr liczą się dwie grupy:

 

Dziedzina nauk ścisłych, przyrodniczych, medycznych i o zdrowiu

Dyscypliny UPWr:

Dziedzina nauk rolniczychinżynieryjno-technicznych

Dyscypliny UPWr:

Kryterium
nauki biologiczne
rolnictwo i ogrodnictwo, technologia żywności i żywienia, weterynaria, zootechnika i rybactwo, inżynieria lądowa i transport, inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka


poziom naukowy

60%
50%

efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych

20% 35%

wpływ działalności naukowej na społeczeństwo i gospodarkę

20%
15%

Na UPWr o rozwój dyscyplin wiodących we wszystkich trzech kategoriach będą dbały Rady Dyscyplin, w szczególności Wiodące Zespoły Badawcze. 

Ewaluację przeprowadzi Komisja Ewaluacji Nauki, która rozpoczęła działalność 1 marca 2019 r. Wynikiem ewaluacji będzie przyznanie każdej z ewaluowanych dyscyplin kategorii naukowej: A, B+, B lub C. Przyznana kategoria będzie niezmienna przez 4 lata (do kolejnej ewaluacji).

Kategoria A+ będzie przyznawana jednostkom, których działalność będzie porównywalna z wiodącymi europejskimi ośrodkami naukowymi i doceniana za granicą. Przyznanie kategorii A+ będzie wymagało dodatkowej oceny dwóch ekspertów, z których co najmniej jeden będzie pochodził z zagranicznego ośrodka naukowego.

Od przyznanej kategorii będą zależały uprawnienia uczelni do nadawania stopni naukowych – uprawnienia będą przysługiwały tylko dyscyplinom ocenionym na A+, A i B+.

Przypominamy: na podstawie tych samych kryteriów UPWr będzie przeprowadzał również wewnętrzną ocenę efektów pracy Wiodących Zespołów Badawczych, ale co 2 lata. W oparciu o nie zostanie też przygotowana nowa ankieta oceny wszystkich nauczycieli akademickich, która musi być przyjęta przez senat do końca 2020 roku.

Główne zmiany:


  • ewaluacja nie będzie już przeprowadzana w obrębie wydziałów, a w obrębie dyscyplin – na UPWr będzie to 7 dyscyplin wiodących

  • oceniane będą osiągnięcia wszystkich pracowników prowadzących (całościową lub częściową) działalność w danej dyscyplinie

  • ewaluacja wprowadza limit osiągnięć – każdy naukowiec będzie mógł zgłosić do oceny tylko 4 swoje najlepsze dokonania

  • dyscypliny będą oceniane w trzech kategoriach: poziom naukowy, efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych oraz wpływ działalności naukowe na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki

  • kryteria będą miały różną wagę w zależności od grupy nauk, do których należy oceniana dyscyplina

  • pierwsza ewaluacja odbędzie się w 2021 roku i obejmie lata 2017-2020

  • wynikiem ewaluacji będzie przyznanie każdej z ewaluowanych dyscyplin kategorii naukowej: A+, A, B+, B lub C

  • od przyznanej kategorii będą zależały uprawnienia uczelni do nadawania stopni naukowych i prowadzenia szkół doktorskich – będą przysługiwały tylko dyscyplinom ocenionym na A+, A i B+



Kalendarz:


  • 27 marca – ogłoszenie przez MNiSW konkursu „Inicjatywa doskonałości – uczelnia badawcza”, w którym UPWr ma szanse zyskać status uniwersytetu badawczego

  • Od 1 maja stopnie i tytuły naukowe nadawane są w nowych dyscyplinach (jednak do 1 października – czyli wejścia w życie nowego statutu uczelni – nie wszczyna się postępowań w sprawie nadania stopni i tytułów)

  • 31 maja mija ostateczny termin powołania Wiodących Zespołów Badawczych, ustalenia zasad rekrutacji i programu szkoły doktorskiej

  • 24 czerwca mija termin składania wniosków o przyznanie statusu uczelni badawczej  

  • 30 czerwca to ostateczny termin powołania przez senat Rady Uczelni

  • Między lipcem a wrześniem trwać będzie rekrutacja do Interdyscyplinarnej Międzynarodowej Szkoły Doktorskiej

  • Do 30 września funkcjonują wydziały w dotychczasowych strukturach, po tym dniu rady wydziałów i dziekani przestają być organami uczelni. Kompetencje rady wydziału przejmuje senat, a dziekana – rektor. Dyrektorzy instytutów i kierownicy katedr nadal sprawują swoje funkcje.

  • Od 1 października obowiązuje nowy statut uczelni; kierunki studiów prowadzonych na uczelni zostają przyporządkowane do dyscyplin

  • W ostatnim kwartale 2019 r. ogłoszone zostaną wyniki konkursu „Inicjatywa doskonałości – uczelnia badawcza”

  • 31 sierpnia 2020 r. kończą się kadencje rektorów i senatu

  • 1 stycznia 2021 r. rozpoczyna się pierwsza ewaluacji jakości działalności naukowej za okres 2017-2020; Rada Doskonałości Naukowej zastępuje Centralną Komisję ds. Stopni i Tytułów



 Zobacz również:



mj