Prof. Hawkesford o zrównoważonym rozwoju

Prof. Malcolm John Hawkesford, dyrektor Departamentu Nauk o Roślinach w Instytucie Naukowym Rothamsted Research, z wykładami i seminarium na UPWr w ramach programu Visiting Professor.
 8 października 2018 roku

Czy jest jeszcze coś czego nie wiemy o hodowli roślin?

Niewątpliwie mamy duże umiejętności w zakresie uprawy roślin, ale zawsze można starać się o jeszcze większy postęp. Jest to wręcz niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego. Trzeba się starać zwiększać zbiory, ale jednocześnie czynić to efektywnie i w sposób zrównoważony. Musimy używać wody i nawozów oraz minimalizować stosowanie środków chemicznych, takich jak pestycydy. W niektórych częściach świata musimy także poprawić sposób uprawy w trudnych warunkach, związanych z małą ilością wody oraz ekstremalnymi temperaturami.

malcolm_hawkesford
fot. Rothamsted Research

Nawozy azotowe uratowały ludzkość przed głodem. Pan specjalizuje się, między innymi, w odżywianiu roślin. W jaki sposób nawożenie zmieniło uprawy?

Nawozy umożliwiły nam uzyskanie dużej ilości zdrowej i pełnowartościowej żywności. Zwiększyły produktywność i dochody rolników, a więc przyczyniły się do poprawy światowego bezpieczeństwa żywnościowego. Sukces jednakże zależy od właściwego zastosowania nawozów i rolnicy potrzebują szczegółowej wiedzy o dotyczących ich wymaganiach dla uzyskania maksymalnej wydajności. Przy właściwym użyciu nawozów możemy liczyć na bogate i pełnowartościowe zbiory. 

Jak nowoczesne technologie, takie jak użycie dronów czy skanera polowego, zwiększają naszą wiedzę o biologii roślin?

Wyhodowanie najlepszych odmian wymagało drobiazgowej wiedzy o odmianach i ich krzyżówkach. Czasami eksperymentalne pola uprawne składają się z dziesiątek tysięcy linii. Monitorowanie manualne jest powolne, narażone na błędy i ogranicza się zazwyczaj do kilku kluczowych etapów wzrostu. Automatyzacja pozwala na szybką i drobiazgową analizę wielu linii, a ta wiedza ułatwi produkcje nowych odmian. Drony są coraz częściej używane w rolnictwie i hodowli roślin. Mogą obsługiwać duże obszary i znacznie łatwiej porównywać linie wzrostów. Drony umożliwiają także szybką ocenę zróżnicowania przestrzennego w obrębie pola, odkrywając przed nami elementy niewidoczne z ziemi. Nowe osiągnięcia, takie jak naziemne systemy robotów, np. Scananalyzer, umożliwiają całkowicie autonomiczną ocenę upraw, co pozwala na osiągnięcie nieznanego wcześniej uszczegółowienia czasowego i przestrzennego zapisu wzrostu rośliny.

uprawy
fot. Shutterstock

Jakie są korzyści z monitorowania upraw?

Monitorowanie efektywności upraw może pomóc w optymalizacji zbiorów, minimalizacji nakładów, identyfikowaniu pasożytów i patogenów oraz prognozowaniu plonów. Wiedza o zróżnicowaniu przestrzennym może też pomóc rolnikom optymalnie wykorzystać swoje pola, zmaksymalizować produktywność i zysk oraz zminimalizować marnotrawstwo i szkodliwość dla środowiska. Technologie ułatwiające monitorowanie zbiorów będą w przyszłości ważnymi narzędziami dla rolników i hodowców.

W nadchodzących latach przewiduje się, że zmiany klimatyczne będą miały znaczący wpływ na globalną produktywność upraw. Co więcej, rośnie światowa populacja ludzi. Czy możliwe jest, Pana zdaniem, powrót do korzeni – do starych, ekologicznych metod uprawy, jeśli mamy zapewnić sobie bezpieczeństwo żywnościowe?

Zmiany klimatyczne już teraz stanowią wyzwanie dla produkcji żywności, a będą stanowiły coraz większe. Jednocześnie zapotrzebowanie na żywność wzrośnie, a ochrona jej źródeł stanie się ważna jak nigdy dotąd. Wszystkie rodzaje produkcji rolnej będą musiały być tak wydajne, jak to tylko możliwe, aby zapewnić bezpieczeństwo żywnościowe w warunkach zmian klimatu. To oznacza nieustanną potrzebę wydajnej, wielkoilościowej i intensywnej produkcji żywności, ale także i systemów produkujących mniejsze ilości w niektórych środowiskach oraz dla rynków wyspecjalizowanych. Należy utrzymać równowagę pomiędzy potrzebą bezpieczeństwa żywnościowego, a potrzebą zrównoważonej produkcji żywności. Wykarmienie światowej populacji będzie wymagało elastycznego podejścia do wytwarzania żywności.

Program zajęć

kbk