Słodko dzięki wrocławskim drożdżom Yarrowia lipolytica Wratislawia


 

Zespół prof. Waldemara Rymowicza, dzięki drożdżom Yarrowia lipolytica Wratislawia, opracował sposób taniej i skutecznej biosyntezy erytrytolu – niskokalorycznego środka słodzącego.

Historia drożdży zaczęła się ponad trzydzieści lat temu w myjni samochodowej. To wówczas z gleby skażonej olejem napędowym wyizolowano szczep rodzicielski Yarrowia lipolytica. Początkowo prace nad drobnoustrojami prowadziła prof. Maria Wojtatowicz. W kolejnych latach na drożdżach tych wyrosły trzy prace habilitacyjne oraz trzy doktoraty.

Prace poświęcone wykorzystaniu gliceryny z produkcji biodiesla rozpoczęto w 2005 roku. Początkowo najistotniejszym zadaniem badawczym była biosynteza kwasu cytrynowego z glicerolu. W czasie badań okazało się, że do biosyntezy erytrytolu – substancji słodzącej, którą stosuje się w przemyśle spożywczym, można wykorzystać glicerynę. Do biosyntezy erytrytolu z glicerolu służy właśnie szczep drożdży Yarrowia lipolytica Wratislawia K1. Szczep ten zostały uzyskany na drodze mutagenizacji szczepu rodzicielskiego przy pomocy promieniowania UV i jest to mutanty octanowy, tzn. nie rosną w pożywkach mikrobiologicznych, gdzie źródłem węgla jest kwas octowy. Jest to  unikalny mutant o ciekawych właściwościach technologicznych, dlatego prof. Rymowicz, chcąc podkreślić jego wyjątkowy charakter, nadał im bliską sercu nazwę – Wratislawia.

Obecnie w projekcie „ZIELONA CHEMIA”, finansowanym z funduszy europejskich w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, Poddziałanie 1.1.2., realizowanym przez konsorcjum wyższych uczelni, uczestniczy dziewięciu pracowników naukowych oraz czterech pracowników technicznych, a także magistranci.

 

* * *

 

Erytryt, erytritol (mezo-czterohydroksybutan, mezo-tetrahydroksybutan, nazwa systematyczna: (2R,3S)-butano-1,2,3,4-tetraol) – alifatyczny alkohol czterowodorotlenowy, cukrol o wzorze sumarycznym C4H10O4, t.t. 121,5°C. Rozpuszczalny w wodzie, trudno rozpuszczalny w alkoholu, nierozpuszczalny w eterze.

Erytritol nadaje się jako środek słodzący, o słodyczy rzędu 60–75% słodyczy sacharoz. Niskokaloryczny (0,2 kcal/g), nie powoduje psucia zębów. Oprócz tego ma wiele technicznych właściwości niesłodzących, które są istotne dla szerokiego wachlarza produktów spożywczych – od słodyczy do produktów mlecznych. Obejmują one takie funkcje, jak wzmacniacz aromatów, nośnik, substancja utrzymująca wilgotność, stabilizator, zagęstnik, substancja wypełniająca i substancja maskująca jony.

W 2005 roku Komitet Naukowy ds. Żywności (SCF) zatwierdził stosowanie erytrytolu jako dodatku do żywności. W Polsce używany jest od 2008 roku.

 

Fakty TVP Wrocław 26 kwietnia:

tekst: http://ww6.tvp.pl/234,20100426969732.strona
video: http://ww6.tvp.pl/18090,20100426969701.strona

RMF FM 27 kwietnia:

http://www.rmf24.pl/nauka/news-slodzik-bez-ani-jednej-kalorii-wyprodukowali-wroclawscy,nId,274722