Spada liczba zimujących nietoperzy


11 stycznia 2010 roku



Chiropterolodzy z dziesięciu międzynarodowych zespołów zarejestrowali spadek liczby nietoperzy. W tym roku w podziemiach MRU, według wstępnych ustaleń, doliczono się tylko 31 100 tych latających ssaków. W porównaniu z rokiem ubiegłym (34 127), spadek jest wyraźny i potwierdza zaobserwowaną już rok temu tendencję zniżkową. Dlatego też nie można jej przypisać błędom pomiarowym, które początkowo zakładali badacze.

W celu uzyskania wiarygodnych wyników, w tym w szczególności uniknięcia kilkakrotnego liczenia nietoperzy obudzonych w czasie liczenia, oraz ograniczenia niepokojenia tych ssaków do niezbędnego minimum, konieczne było przeprowadzenie liczenia w ciągu jednego dnia, co przy łącznej długości podziemnych korytarzy wynoszącej 32 km, wymaga udziału co najmniej 60 osób. Podziemny system korytarzy został podzielony na 9 odcinków, w których nietoperze były liczone jednocześnie przez 10 sześcioosobowych zespołów. Większość uczestników tegorocznego liczenia stanowili chiropterolodzy z Europy Zachodniej, łącznie 37 osób. Podobnie jak w roku ubiegłym, najliczniejszą grupą obcokrajowców byli Brytyjczycy – 18 osób, przyjechali również chiropterolodzy z Niemiec – osiem osób, trzy osoby z Holandii i osiem osób z Belgii. Z Polski najliczniej reprezentowali chiropterolodzy z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu i Uniwersytetu Wrocławskiego oraz z Uniwersytetu Gdańskiego. W akacji udział brali również chiropterolodzy z krakowskiego Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt Polskiej Akademii Nauk, Instytutu Badawczego Leśnictwa oraz Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

bilde 

 (fot. Dariusz Brożek)

Przyczyną spadku liczby zimujących w podziemiach Centralnego Odcinka Frontu Umocnionego Łuku Odry i Warty nietoperzy może być – jak wyjaśnia Tomasz Kokurewicz z Katedry Zoologii i Ekologii Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, koordynator akcji – pogorszenie jakości siedlisk, zarówno letnich jak zimowych, zmiany warunków mikroklimatycznych w wyniku opadania poziomu wód, ograniczenie zasobności bazy pokarmowej czy naganne niepokojenie ssaków w okresie hibernacji.

Badacze mają nadzieję, że wdrażany Plan Ochrony Obszaru Natura 2000 „Nietoperek” zdoła odwrócić ten trend.


*      *      *

Od 1998 roku program monitoringu liczebności i badań nietoperzy w podziemiach Centralnego Odcinka Frontu Umocnionego Łuku Odry i Warty jest koordynowany przez dr. Tomasza Kokurewicza z Katedry Zoologii i Ekologii Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.

Wieloletnie badania prowadzone przez pracowników Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu we współpracy z chiropterologami z Centrum Obrączkowania Nietoperzy w Dreźnie wykazały, że nietoperze przylatują do podziemi Frontu Umocnionego Łuku Odry i Warty z ogromnego obszaru Nizin Środkowoeuropejskich, o powierzchni co najmniej 17 000 km2. Maksymalne długości ich przelotów osiągają 260 km, co najlepiej świadczy o znaczeniu podziemi dla zimowania tych ssaków. Z tego powodu ich ochrona na obszarze Natura 2000 „Nietoperek” ma międzynarodowe znaczenie, a jej skuteczność wpływa na liczebność nietoperzy na dużym obszarze Europy Środkowej. Z tego powodu prace nad Planem Ochrony Obszaru Natura 2000 „Nietoperek” są monitorowane przez Generalną Dyrekcję Środowiska Komisji Europejskiej.

W grudniu 2009 roku zakończyły się prace nad Planem Ochrony Obszaru Natura 2000 „Nietoperek”. Po zatwierdzeniu przez Ministra Środowiska (w formie Rozporządzenia) i Generalną Dyrekcję Środowiska Komisji Europejskiej, będzie to pierwszy w Polsce i jeden z niewielu w Europie plan ochrony „nietoperzowego” obszaru Natura 2000. Celem Planu Ochrony było zapewnienie właściwego stanu ochrony unikatowej kolonii nietoperzy oraz wypracowanie kompromisu między ochroną przyrody a rozwojem gospodarczym. W planie ochrony konieczne było pogodzenie ochrony zimujących nietoperzy z rozbudową infrastruktury turystycznej i inwestycjami na obszarze Natura 2000. Warunkiem sukcesu planu ochrony była dobra współpraca z samorządami, stwarzająca perspektywy na wypracowanie lokalnej strategii zrównoważonego rozwoju. Wykonawcą Planu Ochrony jest Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska z Warszawy http://www.nfos.org.pl Koordynatorem prac nad Planem Ochrony jest wiceprezes NFOŚ Andrzej Weigle.

Dla młodych adeptów „sztuk nietoperzowych”, tj. magistrantów i doktorantów polskich uczelni, liczenie jest okazją do spotkania z naukowcami z Zachodniej Europy, co często owocuje nawiązaniem kontaktów i dalszym rozwojem naukowym. Liczenie nietoperzy jest okazją do wymiany doświadczeń i planowania wspólnych projektów badawczych.

 

Informacja o akcji w mediach